Jeżeli zaczynasz interesować się śladem węglowym firmy lub produktu, bardzo szybko trafisz na pojęcia Scope 1, Scope 2 i 3.

Dla wielu przedsiębiorców brzmią one skomplikowanie, jednak w rzeczywistości opisują prosty podział źródeł emisji gazów cieplarnianych.

To właśnie na ich podstawie przygotowuje się większość raportów śladu węglowego organizacji zgodnie z metodologią GHG Protocol.

W tym artykule wyjaśniamy, czym są poszczególne zakresy emisji, jakie są między nimi różnice i dlaczego ich prawidłowe określenie ma tak duże znaczenie.

Czym są Scope 1, Scope 2 i Scope 3?

Scope 1, Scope 2 i Scope 3 to trzy kategorie emisji gazów cieplarnianych wykorzystywane podczas obliczania śladu węglowego organizacji.

Dzięki temu podziałowi można określić:

• które emisje powstają bezpośrednio w firmie,

• które są związane z zakupioną energią,

• które wynikają z działalności całego łańcucha wartości.

Pozwala to lepiej zrozumieć, skąd pochodzą emisje i gdzie warto planować działania ograniczające ich poziom.

Scope 1 – emisje bezpośrednie

Scope 1 obejmuje emisje powstające bezpośrednio w przedsiębiorstwie lub ze źródeł, nad którymi firma sprawuje kontrolę.

Najczęściej są to emisje związane z:

• spalaniem gazu ziemnego,

• spalaniem oleju opałowego,

• kotłowniami,

• agregatami prądotwórczymi,

• samochodami należącymi do firmy,

• maszynami i urządzeniami spalającymi paliwo,

• wyciekami czynników chłodniczych z instalacji klimatyzacyjnych lub chłodniczych,

• procesami technologicznymi powodującymi emisję gazów cieplarnianych.

Najprościej mówiąc – są to emisje powstające bezpośrednio w wyniku działalności przedsiębiorstwa.

Scope 2 – zakupiona energia

Scope 2 obejmuje emisje związane z zakupioną energią wykorzystywaną przez firmę.

Chodzi o:

• energię elektryczną,

• ciepło sieciowe,

• chłód sieciowy,

• parę technologiczną.

Choć emisje fizycznie powstają poza zakładem, są konsekwencją zużycia energii przez przedsiębiorstwo.

Dlatego również uwzględnia się je podczas obliczania śladu węglowego.

Scope 3 – pozostałe emisje w łańcuchu wartości

Scope 3 to zwykle najbardziej rozbudowany i jednocześnie najbardziej wymagający zakres.

Obejmuje emisje powstające poza organizacją, ale związane z jej działalnością.

Są to między innymi emisje związane z:

• zakupionymi surowcami i materiałami,

• transportem realizowanym przez zewnętrznych przewoźników,

• podróżami służbowymi,

• dojazdami pracowników,

• odpadami,

• zakupionymi usługami,

• wynajmowanymi obiektami,

• użytkowaniem sprzedanych produktów,

• zagospodarowaniem produktów po zakończeniu ich użytkowania.

W wielu przedsiębiorstwach właśnie Scope 3 odpowiada za zdecydowaną większość całkowitego śladu węglowego.

Który zakres ma największy wpływ na wynik?

To zależy od rodzaju działalności.

Przykładowo:

Firma produkcyjna często generuje największe emisje w Scope 3, ponieważ produkcja zakupionych surowców odpowiada za znaczną część całkowitego śladu węglowego.

Firma usługowa może mieć stosunkowo niewielkie emisje bezpośrednie, natomiast większe znaczenie będą miały energia elektryczna, podróże służbowe czy zakupione usługi.

Nie istnieje jeden model odpowiedni dla wszystkich przedsiębiorstw.

Dlatego każdy projekt rozpoczyna się od analizy działalności firmy oraz identyfikacji najważniejszych źródeł emisji.

Czy zawsze trzeba liczyć wszystkie trzy zakresy?

Nie.

Zakres projektu zależy od celu wykonywania obliczeń.

W niektórych przypadkach wystarczające jest określenie emisji w Scope 1 i Scope 2.

Coraz częściej analiza Scope 1 - 3 jest wymagana nie tylko przez klientów. Dane te są również potrzebne podczas przygotowania raportów zgodnych z GHG Protocol, oceny EcoVadis, wyznaczania celów redukcji emisji w ramach inicjatywy Science Based Targets (SBTi) oraz w wielu wymaganiach stawianych przez międzynarodowe grupy kapitałowe.

Dlaczego Scope 3 jest najtrudniejszy?

Ponieważ wiele danych znajduje się poza organizacją.

Do wykonania obliczeń często potrzebne są informacje od:

• dostawców,

• przewoźników,

• operatorów logistycznych,

• zarządców budynków,

• klientów,

• innych partnerów biznesowych.

Dodatkowym wyzwaniem jest wybór właściwych danych oraz odpowiednich wskaźników emisyjności. W przypadku braku danych, wskaźniki trzeba zaprojektować z zachowaniem rygorystycznych wymogów metodologicznych i dokładnie opisać w raporcie. Dlatego Scope 3 wymaga zwykle największego nakładu pracy.

Czy Scope 3 oznacza 15 kategorii?

Tak.

GHG Protocol wyróżnia 15 kategorii emisji Scope 3.

Nie oznacza to jednak, że każda firma musi analizować wszystkie z nich.

Podczas realizacji projektu przeprowadza się analizę istotności, która pozwala określić, które kategorie i które elementy rzeczywiście mają znaczenie dla działalności przedsiębiorstwa i łącznego śladu węglowego.

Dzięki temu raport obejmuje te obszary, które mają największy wpływ na wynik oraz są istotne z punktu widzenia celu projektu.

Najczęstsze błędy

W praktyce najczęściej spotykamy się z sytuacjami, w których:

• pomija się istotne emisje Scope 3,

• te same emisje są liczone dwukrotnie,

• wybiera się niewłaściwe wskaźniki emisyjności,

• brakuje informacji na temat pochodzenia i wiarygodności wskaźników emisyjności,

• obliczenia są wykonane w sposób niezgodny z międzynarodowymi standardami,

• przyjmuje się różne metodologie w ramach jednego badania,

• analizuje się wszystkie kategorie Scope 3, mimo że większość z nich nie ma znaczenia dla danej firmy.

Takie błędy mogą znacząco wpłynąć na nakład pracy pracowników przedsiębiorstwa i wynik końcowy. 

Jak GreenHelp pomaga określić Scope 1, 2 i 3?

Każdy projekt rozpoczynamy od poznania działalności przedsiębiorstwa.

Następnie:

• identyfikujemy źródła emisji,

• przeprowadzamy analizę istotności,

• określamy, które emisje należą do Scope 1, Scope 2 i Scope 3,

• przygotowujemy listę potrzebnych danych,

• wspieramy klienta w ich zebraniu i weryfikacji,

• wykonujemy obliczenia zgodnie z uznaną metodyką,

• przygotowujemy kompletny raport który jest w pełni audytowalny.

Dzięki temu wynik końcowy jest spójny, przejrzysty i odpowiada wymaganiom klientów oraz partnerów biznesowych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każda firma ma Scope 1, Scope 2 i Scope 3?

Tak, choć zakres poszczególnych emisji może się znacznie różnić w zależności od rodzaju działalności.

Czy Scope 3 jest obowiązkowy?

Nie zawsze. Jednak coraz częściej jest wymagany przez klientów, inwestorów, banki oraz w ramach ocen takich jak EcoVadis.

Czy Scope 3 zawsze jest największy?

Nie.

W wielu przedsiębiorstwach odpowiada za największą część śladu węglowego, ale zależy to od charakteru działalności oraz struktury zakupów.

Czy można ograniczyć emisje w Scope 3?

Tak.

Pierwszym krokiem jest jednak ich prawidłowe zidentyfikowanie i określenie, które źródła mają największy wpływ na wynik. Następnie razem z naszymi Klientami proje

Podsumowanie

Scope 1, Scope 2 i Scope 3 to podstawowy podział emisji gazów cieplarnianych wykorzystywany podczas obliczania śladu węglowego organizacji.

Pozwala określić, które emisje powstają bezpośrednio w przedsiębiorstwie, które wynikają z zakupu energii, a które są związane z całym łańcuchem wartości.

Prawidłowe przypisanie emisji do odpowiednich zakresów jest jednym z najważniejszych etapów przygotowania wiarygodnych obliczeń i raportu.

Jeżeli Twoja firma planuje obliczenie śladu węglowego lub chcesz upewnić się, które emisje powinny zostać uwzględnione w Scope 1, Scope 2 i Scope 3, skontaktuj się z GreenHelp. Pomożemy określić właściwy zakres projektu, przygotować niezbędne dane i opracować rzetelny raport zgodny z GHG Protocol.

Zacznij liczyć

Ślad węglowy.

ZOSTWA SWÓJ KONTAKT - odezwiemy się