PCF czy EPD - czego naprawdę potrzebujesz Ty i Twój klient?

Opracowanie merytoryczne: zespół ekspertów GreenHelp

Opublikowano: sierpień 2026 r.

 

Klienci coraz częściej pytają producentów o dane środowiskowe dotyczące konkretnych produktów.

W wiadomości może pojawić się prośba o:

• ślad węglowy produktu,

• wskaźnik emisyjności,

• emisję CO₂ przypadającą na wyrób,

• deklarację środowiskową,

• LCA,

• EPD,

• „certyfikat środowiskowy produktu”.

Problem polega na tym, że pojęcia te bywają używane zamiennie, mimo że nie oznaczają tego samego.

Zdarza się więc, że klient prosi o EPD, ale po doprecyzowaniu okazuje się, że rzeczywiście potrzebuje wyłącznie informacji o śladzie węglowym produktu. W takiej sytuacji rozpoczęcie pełnego procesu przygotowania deklaracji EPD może oznaczać niepotrzebne koszty, dłuższy termin i znacznie szerszy zakres prac.

Dlatego przed rozpoczęciem projektu warto ustalić jedno:

Jakiej informacji naprawdę potrzebuje odbiorca produktu?

 

Czym jest PCF?

PCF, czyli Product Carbon Footprint, określa emisje gazów cieplarnianych związane z konkretnym produktem w przyjętym zakresie jego cyklu życia.

Wynik jest najczęściej przedstawiany w kilogramach lub tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla przypadających na określoną jednostkę produktu, na przykład:

• sztukę,

• kilogram, tonę produktu,

• metr, metr kwadratowy, sześcienny.

Obliczenia śladu węglowego produktu powinny być wykonywane zgodnie z uznanymi międzynarodowymi standardami , takimi jak ISO 14067 oraz GHG Protocol Product Life Cycle Accounting and Reporting Standard. Określają one zasady dotyczące zakresu analizy, jakości danych, obliczania emisji oraz sposobu raportowania wyniku w odniesieniu do cyklu życia produktu.

 

Czym jest EPD?

EPD, czyli Environmental Product Declaration, to deklaracja środowiskowa produktu przygotowywana według określonych zasad programu deklaracji środowiskowych.

Nie dotyczy wyłącznie emisji gazów cieplarnianych. Zazwyczaj przedstawia szerszy zestaw informacji o wpływie produktu na środowisko w cyklu życia.

Może obejmować między innymi:

• wpływ na zmianę klimatu,

• zużycie energii i zasobów,

• zużycie wody,

• powstawanie odpadów,

• inne kategorie oddziaływania środowiskowego,

• dodatkowe informacje wymagane dla danej grupy produktów.

EPD jest oparta na analizie cyklu życia i przygotowywana zgodnie z zasadami dotyczącymi określonej kategorii produktu. Aktualna norma ISO 14025:2026 określa zasady i wymagania dla programów EPD oraz deklaracji środowiskowych produktu.

To oznacza, że EPD jest zwykle bardziej rozbudowanym i sformalizowanym opracowaniem niż raport PCF.

 

Najważniejsza różnica

Najprościej można to ująć w następujący sposób:

PCF odpowiada przede wszystkim na pytanie: jaki jest ślad węglowy produktu?

EPD przedstawia szerszy zestaw informacji o wpływie środowiskowym produktu w ramach określonego systemu deklaracji.

PCF koncentruje się na emisjach gazów cieplarnianych.

EPD może zawierać wynik dotyczący wpływu na zmianę klimatu, ale nie ogranicza się wyłącznie do niego.

Dlatego PCF i EPD nie są tym samym dokumentem, chociaż część danych wykorzystanych podczas przygotowania obu opracowań może być podobna lub nawet jest identyczna.

 

Dlaczego klienci czasem mówią „EPD”, choć potrzebują PCF?

W praktyce część odbiorców używa określenia „EPD” jako ogólnego skrótu dla danych środowiskowych dotyczących produktu.

Może to wynikać z tego, że:

• termin EPD jest rozpoznawalny w danej branży,

• ktoś wcześniej spotkał się z taką deklaracją,

• wymaganie zostało przekazane dalej bez szczegółowego opisu,

• dział zakupów nie rozróżnia PCF, LCA i EPD,

• klient końcowy potrzebuje tylko jednej wartości dotyczącej emisji CO₂,

• wymaganie pochodzi z ogólnego formularza lub zapytania ofertowego.

W efekcie producent otrzymuje wiadomość:

„Prosimy o przesłanie EPD dla produktu”.

Po rozmowie może się jednak okazać, że klient chce jedynie znać emisję gazów cieplarnianych przypadającą na produkt albo wykorzystać ją we własnych obliczeniach.

W takim przypadku profesjonalnie przygotowany PCF odpowiada rzeczywistej potrzebie odbiorcy bez konieczności uruchamiania pełnego procesu EPD. 

Nie należy jednak zakładać tego automatycznie. Wymaganie trzeba potwierdzić.

 

Co warto doprecyzować przed rozpoczęciem projektu?

Zanim firma złoży zlecenie opracowania EPD albo PCF, warto ustalić z klientem:

Czy potrzebny jest wyłącznie wynik emisji CO₂e?

Jeżeli odbiorca chce poznać emisje gazów cieplarnianych związane z produktem, PCF jest właściwym rozwiązaniem.

Jeżeli potrzebuje szerszego zestawu wskaźników środowiskowych, prawdopodobnie oczekuje bardziej rozbudowanego opracowania.

Czy klient wymaga formalnej deklaracji EPD?

Warto zapytać, czy dokument ma być:

• zarejestrowany w określonym programie EPD,

• niezależnie zweryfikowany,

• opublikowany w bazie deklaracji.

Jeżeli odpowiedź brzmi „nie”, możliwe, że określenie EPD zostało użyte wyłącznie jako skrót myślowy.

 

Do czego dokument będzie wykorzystywany?

Innego rozwiązania może wymagać:

• wewnętrzna analiza klienta,

• ocena dostawcy,

• przetarg,

• kalkulacja śladu produktu końcowego,

• certyfikacja budynku,

• formalne wymaganie programu środowiskowego,

• komunikacja marketingowa.

Cel dokumentu ma bezpośredni wpływ na wymagany zakres.

 

Czy klient wskazał konkretny standard?

Jeżeli odbiorca wskazuje konkretny program EPD, zasady PCR albo wymagania branżowe, nie należy zastępować ich uproszczonym raportem PCF.

Jeżeli natomiast oczekuje jedynie wartości emisji produktu, warto ocenić, czy pełna EPD rzeczywiście jest potrzebna.

 

Kiedy PCF wystarczy?

PCF jest najczęściej odpowiednim rozwiązaniem, gdy klient potrzebuje:

• wyniku emisji gazów cieplarnianych dla konkretnego produktu,

• danych do własnego raportu śladu węglowego,

• informacji do ankiety dostawcy,

• danych do kalkulacji produktu końcowego,

• porównania kilku wariantów wyrobu,

• informacji do przetargu,

• przygotowania danych produktowych,

• podstawy do identyfikacji głównych źródeł emisji.

W takich przypadkach rozszerzanie projektu o pełną deklarację środowiskową nie da klientowi dodatkowej wartości proporcjonalnej do kosztu i czasu realizacji.

 

Kiedy PCF nie zastąpi EPD?

PCF nie powinien być przedstawiany jako zamiennik EPD, gdy odbiorca rzeczywiście wymaga:

• formalnej deklaracji środowiskowej,

• dokumentu zgodnego z określonym programem EPD,

• niezależnej weryfikacji, 

• szerszego zestawu kategorii wpływu środowiskowego,

• publikacji deklaracji w odpowiednim systemie.

EPD International opisuje EPD jako dokument dostarczający porównywalnych, obiektywnych i zweryfikowanych przez stronę trzecią informacji o środowiskowych właściwościach produktu lub usługi.

Jeżeli takie wymagania zostały jednoznacznie wskazane, sam raport PCF nie będzie wystarczający.

 

Dlaczego warto doprecyzować wymaganie przed zamówieniem EPD?

Przede wszystkim z uwagi na koszty, czas i zaangażowanie firmy. 

Przygotowanie EPD wymaga:

• szerszej analizy cyklu życia,

• zebrania dodatkowych danych,

• przedstawienia większej liczby wskaźników środowiskowych,

• niezależnej weryfikacji,

• opłat związanych z programem deklaracji,

• późniejszej aktualizacji dokumentu i utrzymania publikacji.

Oznacza to więcej pracy, dłuższy termin i wyższy koszt.

Jeżeli klient potrzebuje tylko wyniku PCF, przechodzenie całej procedury jest nieuzasadnione.

Największym błędem nie jest jednak wybór bardziej rozbudowanego rozwiązania. Jest nim rozpoczęcie kosztownego procesu bez sprawdzenia, czy końcowy dokument będzie odpowiadał rzeczywistej potrzebie odbiorcy. 

 

Jeżeli klient potrzebuje wyłącznie informacji o śladzie węglowym produktu, pełna EPD może niepotrzebnie komplikować komunikację. Odbiorca musi jeszcze prawidłowo zinterpretować deklarację i odnaleźć w niej wynik dotyczący emisji gazów cieplarnianych, podczas gdy raport PCF przedstawia tę informację wprost.

 

Przykładowa sytuacja

Producent otrzymuje od klienta prośbę o EPD dla jednego z produktów.

Po doprecyzowaniu okazuje się, że klient:

• nie wymaga deklaracji zarejestrowanej w programie EPD,

• nie oczekuje niezależnej weryfikacji,

• nie potrzebuje informacji dotyczących innych kategorii wpływu,

• chce wyłącznie wartość emisji CO₂e przypadającą na produkt,

• wykorzysta wynik w obliczeniach dla własnego wyrobu.

W takiej sytuacji profesjonalnie przygotowany PCF odpowiada potrzebie klienta szybciej i bez zbędnego obciążania firmy.

Inaczej będzie, jeśli klient wymaga konkretnej deklaracji EPD, wskazuje program, zasady PCR albo potrzebuje dokumentu do formalnego systemu oceny. Wtedy trzeba realizować pełny proces zgodny z tym wymaganiem.

 

Czy PCF można później wykorzystać przy przygotowaniu EPD?

Tak, zdecydowanie. Dobrze przygotowany PCF pozwala uporządkować część danych dotyczących produktu, jego materiałów, procesów i emisji. Nie oznacza to jednak, że raport PCF można automatycznie zamienić w EPD.

EPD wymaga:

• innego zakresu analizy,

• dodatkowych danych,

• innych kategorii oddziaływania,

• zastosowania odpowiednich zasad PCR,

• przejścia formalnej weryfikacji.

PCF jest więc bardzo wartościowym etapem porządkowania danych produktowych, ale nie jest gotową deklaracją EPD.

 

Jak GreenHelp pomaga ustalić właściwy zakres?

Przed rozpoczęciem projektu pomagamy ustalić:

• czego dokładnie oczekuje klient,

• czy potrzebny jest wynik PCF,

• jakiego produktu lub grupy produktów ma dotyczyć analiza,

• w jakim celu wynik będzie wykorzystywany,

• jaki zakres cyklu życia należy uwzględnić,

• jakie dane są dostępne,

• czy wymaganie rzeczywiście dotyczy PCF czy może EPD.

 

 

Jeżeli z wymagań odbiorcy wynika, że potrzebna jest formalna deklaracja środowiskowa, informujemy o tym klienta. 

Jeżeli jednak po doprecyzowaniu okazuje się, że potrzebny jest wyłącznie wiarygodny ślad węglowy produktu, przygotowujemy raport PCF dopasowany do rzeczywistego celu.

 

Najczęściej zadawane pytania

Czy PCF i EPD to ten sam dokument?

Nie. PCF koncentruje się na emisjach gazów cieplarnianych produktu. EPD przedstawia szerszy zestaw informacji środowiskowych i jest przygotowywana w ramach określonego systemu deklaracji.

 

Czy każde EPD zawiera informację o śladzie węglowym?

Tak. EPD zawiera wynik dotyczący wpływu produktu na zmianę klimatu, wyrażony w ekwiwalencie CO₂. Trzeba jednak prawidłowo odczytać deklarację, ponieważ wynik może być przedstawiony dla różnych etapów cyklu życia, kategorii emisji oraz określonej jednostki odniesienia.

 

Czy PCF zawsze wystarczy zamiast EPD?

Nie. Jeżeli klient wymaga formalnej, zweryfikowanej deklaracji EPD, raport PCF jej nie zastąpi.

 

Czy naprawdę trzeba pytać klienta, po co potrzebuje EPD?

Tak. To jedno z najważniejszych pytań przed rozpoczęciem projektu. Pozwala ustalić, czy klient potrzebuje pełnej deklaracji, czy jedynie wyniku emisji CO₂ dla produktu.

 

Podsumowanie

PCF i EPD odpowiadają na różne potrzeby.

PCF koncentruje się na emisjach gazów cieplarnianych związanych z produktem.

EPD jest znacznie szerszym dokumentem niż raport PCF. Zawiera wyniki analizy cyklu życia produktu przedstawione w podziale na określone etapy oraz różne obszary oddziaływania na środowisko. Obejmuje między innymi wpływ na zmianę klimatu, ale może również przedstawiać dane dotyczące wykorzystania energii, zasobów, wody, odpadów i innych kategorii środowiskowych. Deklaracja jest przygotowywana zgodnie z zasadami właściwymi dla danej kategorii produktu i podlega niezależnej weryfikacji.

 

Dlatego nie należy automatycznie rozpoczynać przygotowania EPD tylko dlatego, że takie określenie pojawiło się w wiadomości od klienta. Najpierw warto ustalić:

• jakiej informacji odbiorca rzeczywiście potrzebuje,

• czy oczekuje wyłącznie wyniku CO₂e,

• czy wymaga formalnej deklaracji,

• czy wskazał konkretny standard lub program,

• do czego dokument będzie wykorzystywany.

Czasem odpowiedzi potwierdzą konieczność przygotowania pełnej EPD.

W wielu innych przypadkach okaże się jednak, że klient potrzebuje przede wszystkim wiarygodnego śladu węglowego produktu -bez uruchamiania znacznie szerszego, droższego i bardziej czasochłonnego procesu.