Jakie dane są potrzebne do obliczenia śladu węglowego produktu (PCF)?

Opracowanie merytoryczne: zespół ekspertów GreenHelp

Opublikowano: lipiec 2026 r.

Obliczenie śladu węglowego produktu wymaga znacznie więcej niż podania jego masy, zużycia energii albo listy podstawowych materiałów. Wiarygodny PCF powinien odzwierciedlać rzeczywisty sposób wytwarzania produktu, jego skład, procesy produkcyjne, transport oraz pozostałe etapy objęte analizą.

Zakres potrzebnych informacji zależy między innymi od rodzaju produktu, celu obliczeń oraz oczekiwań klienta, inwestora lub innego odbiorcy raportu. Dlatego nie istnieje jedna uniwersalna lista danych odpowiednia dla każdego przedsiębiorstwa.

Informacje o analizowanym produkcie

Pierwszym krokiem jest jednoznaczne określenie, czego dotyczą obliczenia. Znaczenie mają między innymi:

• rodzaj produktu,

• jego masa, wymiary lub inna jednostka odniesienia,

• wersja lub wariant wyrobu,

• miejsce produkcji,

• okres, którego dotyczą dane,

• przeznaczenie przygotowywanego wyniku.

Innych danych może wymagać analiza pojedynczego wyrobu budowlanego, innych urządzenia technicznego, opakowania, komponentu przemysłowego czy produktu spożywczego.

Ważne jest również ustalenie, czy wynik ma obejmować wyłącznie proces produkcji, czy także wcześniejsze i późniejsze etapy cyklu życia produktu.

Surowce, materiały i komponenty

W większości projektów istotną część śladu węglowego produktu stanowią materiały wykorzystane do jego wytworzenia. Potrzebne są zatem informacje o:

• rodzaju surowców i komponentów,

• ilościach przypadających na produkt,

• dostawcach lub kraju pochodzenia,

• zawartości materiałów pochodzących z recyklingu,

• gotowych podzespołach kupowanych od innych producentów.

Sama nazwa materiału często nie jest wystarczająca. Ten sam materiał może być wytwarzany w różnych technologiach, pochodzić z różnych regionów lub mieć inny udział surowców wtórnych. Różnice te mogą istotnie wpływać na wynik.

Nie oznacza to jednak, że firma musi posiadać szczegółowe dane emisyjne dla każdego zakupionego komponentu. Rolą eksperta jest ocena, które informacje są kluczowe oraz w jaki sposób wiarygodnie uzupełnić brakujące dane.

Proces produkcyjny

Kolejna grupa informacji dotyczy sposobu wytwarzania produktu. W zależności od specyfiki działalności mogą być analizowane między innymi:

• zużycie energii elektrycznej,

• wykorzystanie paliw i ciepła,

• praca maszyn oraz urządzeń,

• procesy technologiczne,

• materiały pomocnicze,

• straty produkcyjne,

• odpady powstające podczas produkcji.

Jednym z częstszych wyzwań jest przypisanie zużycia energii lub paliwa do konkretnego produktu. Firmy zazwyczaj posiadają dane dla całej hali, linii produkcyjnej albo zakładu, a nie dla pojedynczego wyrobu.

W takich przypadkach konieczne jest przyjęcie uzasadnionego sposobu przypisania danych, w taki sposób by odzwierciedlić rzeczywiste procesy i finalnie odpowiednio udokumentować przyjętą metodologię. Proste podzielenie rocznego zużycia energii przez liczbę produktów nie koniecznie prowadzi do wiarygodnego wyniku.

Transport i logistyka

W obliczeniach mogą być również potrzebne dane dotyczące transportu:

• surowców i komponentów do zakładu,

• produktów pomiędzy lokalizacjami,

• gotowego wyrobu do klienta lub magazynu.

Znaczenie mają nie tylko odległości, ale również sposób transportu, rodzaj pojazdu, wielkość dostawy oraz udział analizowanego produktu w przewożonym ładunku. Zakres uwzględnianego transportu zależy od celu PCF i przyjętych granic analizy. Nie każdy projekt obejmuje wszystkie etapy dystrybucji.

Opakowania

Opakowanie może stanowić niewielką część wyniku, a jednocześnie w niektórych produktach jego znaczenie jest istotne. Analizie mogą podlegać między innymi:

• opakowanie jednostkowe i zbiorcze,

• palety,

• folie,

• kartony,

• zabezpieczenia transportowe.

Użytkowanie i koniec życia produktu

Nie każdy PCF kończy się w momencie opuszczenia zakładu produkcyjnego. W zależności od celu raportu może być potrzebne uwzględnienie:

• zużycia energii podczas użytkowania,

• konserwacji lub wymiany części,

• przewidywanego okresu eksploatacji,

• sposobu zagospodarowania produktu po zakończeniu użytkowania,

• recyklingu, odzysku lub unieszkodliwienia.

Etapy te są analizowane lub nie, w zależności od uzgodnionego zakresu opracowania.

Czy trzeba posiadać wszystkie dane przed rozpoczęciem projektu?

Nie.

Większość firm nie posiada od razu kompletnego zestawu informacji potrzebnych do przygotowania PCF. Dane są często rozproszone pomiędzy działem zakupów, produkcją, logistyką, magazynem, księgowością i dostawcami.

Brak części informacji nie oznacza, że obliczenie jest niemożliwe. Kluczowe jest jednak, aby braków nie uzupełniać przypadkowymi wartościami.

Jeżeli dla konkretnego materiału, komponentu lub procesu nie są dostępne dane pierwotne, eksperci GreenHelp dobierają rozwiązanie odpowiednie do specyfiki produktu. Podstawą są między innymi dostępne informacje techniczne, dane dostawców, publikacje naukowe, źródła branżowe oraz doświadczenie z podobnych projektów.

Przyjęte założenia są dokumentowane, aby wynik był możliwy do wyjaśnienia, aktualizacji i wykorzystania w rozmowie z klientem, audytorem lub innym odbiorcą.

Liczy się jakość danych, nie liczba plików

Duża liczba dokumentów nie zawsze oznacza, że dane są odpowiednie do obliczeń. Zdarza się, że firma przekazuje obszerne zestawienia, z których trudno jednoznacznie ustalić:

• czego dotyczą poszczególne wartości,

• czy obejmują właściwy okres,

• czy odnoszą się do analizowanego produktu,

• czy nie zawierają powtórzeń,

• czy są zgodne z rzeczywistym procesem produkcyjnym.

Dlatego przed rozpoczęciem właściwych obliczeń dane powinny zostać zweryfikowane pod kątem kompletności, spójności i przydatności.

To właśnie na tym etapie doświadczenie eksperta ma często większe znaczenie niż samo wykonanie obliczeń.

Jak GreenHelp wspiera przygotowanie danych?

Klient nie musi samodzielnie opracowywać pełnej metodologii ani zastanawiać się, które informacje będą istotne.

Na początku projektu GreenHelp określa zakres analizy i przygotowuje listę danych dostosowaną do konkretnego produktu oraz celu opracowania. Następnie przekazane informacje są analizowane, a ewentualne braki lub niejasności omawiane z osobami odpowiedzialnymi po stronie klienta.

Dzięki temu firma nie traci czasu na zbieranie informacji, które nie mają znaczenia dla wyniku, a jednocześnie ogranicza ryzyko pominięcia istotnego źródła emisji.

Podsumowanie

Do obliczenia śladu węglowego produktu mogą być potrzebne dane dotyczące materiałów, produkcji, energii, transportu, opakowań, odpadów oraz pozostałych etapów cyklu życia.

Największym wyzwaniem nie jest jednak zebranie jak największej liczby informacji. Kluczowe jest ustalenie, które dane rzeczywiście opisują analizowany produkt, jak należy je przypisać oraz w jaki sposób wiarygodnie uzupełnić występujące braki.

GreenHelp wspiera klientów w uporządkowaniu danych, określeniu właściwego zakresu analizy oraz przygotowaniu raportu PCF, który może zostać wykorzystany w rozmowach z klientami, postępowaniach ofertowych, ocenie dostawców i planowaniu działań redukcyjnych.

Zacznij liczyć

Ślad węglowy.

ZOSTWA SWÓJ KONTAKT - odezwiemy się